MAMMOGRAFIA

Rak sutka - najgroźniejszy złośliwy nowotwór występujący wśród kobiet w Polsce - znajduje się na pierwszym miejscu zachorowań na nowotwory wśród kobiet, a także najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów u kobiet. Według badań Zakładu Epidemiologii w ciągu roku zachorowuje prawie 13 000 kobiet, a prawie połowa z nich umiera. W województwie warmińsko - mazurskim na raka piersi w 2005 r. zachorowało 477 kobiet a odnotowano z tego powodu 150 zgonów (dane pochodzą z W-M Rejestru Nowotworów) Rak sutka jest nowotworem o długiej fazie przedklinicznej. Wiadomo, że objawia się po latach utajonego wzrostu. Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania, ale istnieje wyraźna zależność między wielkością zmiany a okresem wystąpienia objawów rozprzestrzeniania się raka sutka. Rak wykryty we wczesnym okresie wzrostu - poniżej 10 mm - najczęściej nie daje jeszcze przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych i rokuje wieloletnie przeżycie a nawet wyleczenie w około 90 % przypadków. W Polsce około 50 % przypadków jest wykrywanych w stadium zaawansowania, dlatego najczęściej wykonywanym zabiegiem jest amputacja. Podstawowym metodą wykrywania raka piersi jest mammografia rentgenowska. Czułość mammografii w wykrywaniu zmian klinicznie bezobjawowych jest obecnie oceniane na około 93 %. mammografia to obrazowa metoda badania gruczołu piersiowego (sutka) z użyciem promieni rentgenowskich (promieni X). Badanie to wykonuje się specjalnym aparatem rentgenowskim (mammograf), który. Badanie mammograficzne pozwala to na odróżnienie poszczególnych struktur oraz zmian patologicznych w sutku. Pozwala na wczesne rozpoznawanie i wykrywanie guzków o średnicy około 0,5 cm i zmian tzw. bezobjawowych. Badanie palpacyjne sutka umożliwia wykrycie guzów o średnicy powyżej 1 cm. Skuteczność diagnostyczna mammografii, połączona z badaniem klinicznym palpacyjnym, oceniana jest na 80-97%. Szczególnie przydatna jest w badaniach przesiewowych. Ponadto badanie mammograficzne pozwala na: pobieranie materiału do badania mikroskopowego, właściwe ukierunkowanie biopsji, śródoperacyjną kontrolę wyciętego materiału, obiektywną kontrolę wyników leczenia chemicznego (chemioterapii) i/lub radiologicznego raka sutka.

Schemat badania mammograficznego

Po prostu idź

Badanie można wykonać bez żadnego przygotowania. Najlepiej zgłosić się w dwuczęściowym ubraniu, tak, by łatwo można było rozebrać się do pasa. W tym dniu nie powinno się używać dezodorantu, talku, balsamu ani kremu w okolicy górnej połowy ciała.

Podczas badania pierś jest umieszczana na małej podstawce i dociskana plastikową płytką od góry oraz z boku, co pozwala uzyskać dwa obrazy. Ucisk ten trwa zaledwie kilka sekund. Jeśli kobieta odczuwa bolesne napięcie w piersiach przed miesiączką, lepiej badanie odłożyć na inną fazę cyklu Wynik to klisze rentgenowskie oraz opis tych zdjęć. Nie każdy wynik badania będzie jednak jasny dla pacjentki. Jego interpretacja i prowadzenie leczenia należy do lekarza kierującego na badanie. Jeżeli pacjentki wykonują je profilaktycznie z własnej woli, z wynikiem powinny zgłaszać się do rejonowego lekarza internisty, czy też lekarza rodzinnego, a ten na pewno oceni zdrowie piersi, a jeśli zaistnieje taka potrzeba, pokieruje dalej. Można także zgłosić się bezpośrednio do poradni chorób piersi, poradni (K) czy też prowadzącego ginekologa. Jeśli badanie jest wykonywane po raz drugi lub kolejny, pacjentka powinna przynieść opis poprzedniego badania dla porównania - to bardzo pomaga osobie interpretującej wynik. Reszta należy do lekarza

Jeżeli mammografia jest wykonywana regularnie łącznie z samobadaniem i stałą kontrolą zdrowia, badanie zazwyczaj potwierdza dobre zdrowie piersi. W przypadku wykrycia zmian często zachodzi konieczność dodatkowych badań. Mammografia na przykład nie do końca zróżnicuje zmiany łagodne od złośliwych. Czasem więc lekarz zleca wykonanie dodatkowo USG piersi, czyli bezbolesnego badania za pomocą fal ultradźwiękowych, które pozwala ustalić, czy wyczuwalny guzek ma charakter lity, czy też jest wypełniony płynem (co świadczy, że jest to torbiel, a więc zmiana niezłośliwa). Dlaczego warto robić mammografię?

Mammografia może wykryć zmiany od 2 do 4 lat wcześniej, zanim staną się one jawne klinicznie. Naturalny przebieg raka sutka jest zwykle bardzo długi i dlatego uważa się, że rak piersi jest chorobą przewlekłą. Poczynając od pierwszej komórki, która uległa przemianie złośliwej, w większości przypadków guz osiąga średnicę 1 cm w ciągu 7 - 8 lat. Stała kontrola piersi daje naprawdę dużą szansę wykrycia wczesnych zmian i zastosowania oszczędzającego leczenia.

Twoje piersi świadczą o tobie

• zmiany skóry piersi: przebarwienia, naczyniaki, pieprzyki, celulit;
• wyciek z brodawki: poza okresem karmienia wyciek krwisty, mleczny lub bezbarwny jest nieprawidłowy;
• nadżerkę brodawki - zazwyczaj występuje w postaci nie gojącej się krosty czy owrzodzenia;
• zmianę kształtu otoczki - może zmienić swój dotychczasowy regularny kształt;
• zmianę kształtu lub wielkości piersi - piersi mogą niesymetrycznie zmienić swój wygląd;
• wyczuwalny ograniczony guzek piersi;
• wciągniętą brodawkę sutkową, która dotychczas wyglądała normalnie.

Marsz na mammografię

• Kobiety pomiędzy 50. a 69. rokiem życia nawet bez żadnych dolegliwości powinny prześwietlać piersi przynajmniej jeden raz na dwa lata.
• Kobiety spokrewnione z chorą na raka piersi - matki, siostry, córki powinny badanie to wykonać co roku od 35. roku życia.

Samobadanie

• Większość wyczuwalnych guzków czy zmian wykrywają same pacjentki. Dlatego począwszy od dwudziestego roku życia, kobiety powinny uczyć się wykonywania comiesięcznego dokładnego badania piersi.
• Najlepszy moment na badanie piersi u kobiet miesiączkujących przypada w tydzień po zakończeniu miesiączki, gdy gruczoły są najmniej obrzęknięte, a piersi najmniej bolesne.
• Kobietom po menopauzie zaleca się wybór dowolnego, lecz ustalonego dnia miesiąca, na przykład odpowiadającego dniu urodzin lub innemu szczególnemu wydarzeniu, co ułatwia pamiętanie o badaniu.
• Powtarzanie badania ma tę zaletę, że kobiety poznają bardzo dokładnie budowę własnych piersi i uczą się wykrywać nawet drobne zmiany.

Co dalej?

Jeśli za pomocą mammografii i badania USG nie można dokładnie ocenić guzka, kobieta jest kierowana do chirurga na pobranie wycinka tkanki (biopsję piersi) często pod kontrolą aparatu USG lub ewentualnie na powtórne badanie mammograficzne. Przed biopsją okolica guzka jest miejscowo znieczulana, a mały wycinek tkanki pobrany i zbadany za pomocą mikroskopu. Ostatnie tendencje w leczeniu zmian nowotworowych piersi zalecają w takim przypadku ostrożną obserwację i całkowitą bądź częściową interwencję chirurgiczną i dopiero wówczas badanie histopatologiczne tkanki nowotworowej Największy niepokój wzbudza obecność guzka litego. Decyzja dotycząca postępowania w takim przypadku zależy w znacznym stopniu od wieku kobiety i za każdym razem powinna być podjęta przez lekarza specjalistę tak szybko, jak tylko jest to możliwe. U dziewcząt i młodych kobiet guzek sutka jest prawdopodobnie gruczalokowłókniakiem. Natomiast u kobiet 30- i 40-letnich wzrasta liczba zmian o charakterze zwyrodnienia torbielowatego, które nie wymagają od razu interwencji chirurgicznej, ale trzeba je obserwować i kontrolować. Natomiast u kobiet po okresie przekwitania prawdopodobieństwo, że znaleziony guzek jest rakiem, wzrasta do 90%.

Na podstawie www.resmedica.pl "Mammografia w diagnostyce raka sutka" pod red. J. Dziukowa, E. Wesołowska

Ilość odwiedzin strony: 41537hramonogram mammobusów | poliklinika | realizatorzy | galeria | kontakt | przydatne linki